امام عليه السلام در جواب فرمودند : اگر در دل شبهه‌اى داريد ، چنين كنيد : آلودگى آب را با دستانتان كنار زنيد و سپس وضو بگيريد ؛ زيرا ، در دين تنگنا و سختى نيست ؛ خداوند نيز مىفرمايد : در دين بر شما سختى و مشقّتى نيست . البته بركه‌هايى كه در آن زمان در اطراف آبادىها بوده ، معمولًا گودال‌هاى بزرگى بودند و آب آنها به اندازهء كرّ يا بيشتر بوده است ؛ بدين ترتيب ، اين روايت حكمت عدم انفعال آب كرّ را بيان مىكند كه همان نفى عسر و حرج و وجود توسعه و گشايش و رفع تنگنا و مضيقه از مسلمانان است . به عبارت ديگر ، مانعى ندارد كه نكته‌اى حكمت براى حكمى و علّت براى حكم ديگرى باشد . 5 ) محمّد بن الحسن بإسناده ، عن الحسين بن سعيد ، عن إبن أبيعمير ، عن إبن اذينه ، عن الفضيل ، قال : سئل أبوعبداللَّه عليه السلام عن الجنب يغتسل ، فينتضح من الأرض فى الإناء ؟ فقال عليه السلام : « لا بأس ، هذا ممّا قال اللَّه تعالى : « مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدّينِ مِنْ حَرَجٍ » » . « 1 » سند روايت : « محمّد بن الحسن » منظور شيخ طوسى رحمه الله است و اسناد او به « حسين بن سعيد » عبارت است از : « أخبرني الشيخ « أيّده‌اللَّه‌تعالى » ، عن احمد بن محمّد ، عن أبيه ، عن الحسين بن الحسن بن أبان » ؛ منظور از « الشيخ » مرحوم شيخ مفيد رحمه الله است كه از اجلّاء و بزرگان اماميه است ؛ « احمد بن محمّد » : احمد بن محمّد بن حسن بن وليد است كه مرحوم علّامه و شهيد ثانى رحمهما الله او را توثيق كرده‌اند « 2 » ؛ « أبيه » : منظور محمّد بن حسن بن وليد است كه شيخ القميّين و از ثقات است « 3 » ؛ « حسين بن الحسن بن أبان » : مرحوم أبوعلى حائرى رحمه الله در كتابش او را توثيق كرده است « 4 » ؛ « حسين بن سعيد » : همان حسين بن سعيد بن

--> ( 1 ) . محمّد بن الحسن الحرّ العاملى ، پيشين ، ج 1 ، ص 211 ، باب 9 از ابواب الماء المضاف والمستعمل ، حديث 1 ؛ الشيخ الطوسى ، تهذيب الأحكام ، ج 1 ، ص 86 ، حديث 225 . ( 2 ) . ر . ك : السيّد ابوالقاسم الموسوى الخوئى ، پيشين ، ج 2 ، ص 256 . ( 3 ) . احمد بن على النجاشى ، پيشين ، ص 383 ، شماره 1042 . ( 4 ) . أبوعلى الحائرى ، منتهى المقال فى أحوال الرجال ، ج 3 ، صص 29 - 27 .